...

زندگی انگار خطی راست است. آنقدر راست که راست. و اگر فراز و فرودی دارد یا انحنایی من باب تنوع است و اینکه به دنیا حظی رسانده باشم. انگار!حال کسی را دارم که راه طولانی را پیموده است و به فاتح بودن خود عمیقا آگاه است. به برگذشتن خود از خط پایان . که آن ور خط پایان ٬آنور خط پایان است. ساکنم. آرامم. فاتح شده ام. وقتی همه خواب بوده اند برگذشته ام. دم صبح که بیدار شدی من به پایان رسیده بودم. قلپی چای می نوشم و عین طلوع خورشیدم دم طلوع خورشید . می توانم موبایلم را خاموش کنم بی دلتنگی . سیم تلفن را بکشم. اینترنت را ببندم. وطنم را که بر باد داده ام پیشتر ها.کتاب هایم را جا دهم میان کارتن یا ببخشمشان به این و آن. حرف نزنم. بی دلتنگی.  که از دلتنگی هم بر گذشته ام. آن ور خط ایستاده ام. آن ور خط. در سرزمین بی سخن. آن سوی خطی که هیچ هیچ نبود. و از میان تمام واژه های انسانی که می شد با خود آورد. یکی در ذهنم مدام آمد و شد می کند. می آید و می رود. می رود و می آید. در این سو که سوی همه ی آدم ها هست بی آنکه بر گذشته باشند هنوز. میان این همه سکوت و فتح٬ من میان مایگیرا با خود آورده ام. بر گذشته ام و در سرزمین بی کلمه تنها چیزی که مرا به فراز می خواند و به فرود ٬ میان مایگیی  ست که در خط راست است !

... گفتم  ای پیر، این چشمه ی زندگانی کجاست؟ گفت در ظلمات، و اگر آن می طلبی خضر وار پای افزار در پای کن و راه توکل پیش گیر تا بظلمات رسی ، گفتم راه از کدام جانب است؟ گفت از هر طرف که روی، اگر راه روی راه بری. گفتم نشان ظلمات چیست؟ گفت سیاهی، و تو خود در ظلماتی ، اما تو نمی دانی ، آن کس که این راه رود چون خود را در تاریکی بیند، بداند که پیش از آن هم در تاریکی بوده است و هرگز روشنایی به چشم ندیده. پس اولین قدم راه روان این است و از اینجا ممکن بود که ترقی کند. اکنون اگر کسی بدین مقام رسد از اینجا تواند بود که پیش رود. مدعی چشمه ی زندگانی در تاریکی بسیار سر گردانی بکشد اگر اهل آن چشمه بود به عاقبت بعد از تاریکی روشنایی بیند، پس او را بی آن روشنایی نباید گرفتن که آن روشنایی نوریست از آسمان بر سر چشمه ی زندگانی اگر راه برد و بدان چشمه غسل بر آرد از زخم تیغ بلارک ایمن گشت...*

_{*عقل سرخ ـ شیخ اشراق شهاب الدین سهروردی}

 

مامان تکیه کلام معروفی دارد که می گوید: دوست را در دو زمان می توان شناخت. وقت تنگ و وقت جنگ!

هر کدام از ما در زندگی آدمیزادی خودمان صاحب چنین وقت هایی می شویم.  این وقت ها آگاهی آدم از حضور دوستانش صرف نظر از هر قضاوت و نتیجه گیری ٬چیزی بی واسطه و واقعی و صریح است. خیلی صریح. خط هستند. خط هایی که می شوند مبنای زمانی ارتباط های آدم هایی که ما باشیم از روزگار تنگ و جنگ...

در زندگی هر آدم روزهایی هست که با زندگی چهره به چهره می شود. تو می مانی و او . چشم در مقابل چشم. انسان و زندگی. در سکوت. بی مبادله ی مفاهیم. تو نگاه او را می خوانی و می دانی. او نگاه تو را می خواند و می دانی.جسارت انسانی می خواهد. تو بی مدد کائنات در آدم بودن خود تنهایی. کاملا تنهایی.

امروز را ٬ همان روز را می توانم به بیهودگی و فراموشی بگذرانم. می توانم باری به هر جهت بگذرانم. اما من قاعده اش را می پذیرم. زل می زنم در چشمانش ببینم چه کار می خواهد بکند؟ چه کار دیگری از دستش بر می آید که نکرده است.

شب حتما آدم دیگری هستم. نرگس دیگری.

دیگری بودن بهایی ست که به تنهایی می پردازم. وقتی که آدمم!

برای اولین بار در زندگی ام عمیقا دغدغه ی انسان دارم.پس از همه ی این سال ها که در حوالی علوم انسانی زیسته ام به دغدغه ای از این دست رسیدن شاهکاری می توانسته باشد لابد!و یادم نیست آیا به شما اعتراف کرده بودم روزی که چقدرآدم گاهی چیز مزخرف و بی ربطی ست به گمان من؟ و آیا در من یافته بودید که در ذهن من بعضی ها اصولا بهتر است بروند گم شوند زیر خاک با باقی مواد برگشت ناپذیر پلاستیکی که تنها کارشان غیر قابل مسکونی تر شدن زمین است و هزار سال آن زیر می مانند و لعنتی ها بس که بی خط و ربطند بمیرند هم به چیز به درد به خوری تجزیه نمی شوند شاید حلا ل شوند بعد نیستی شان.

نگفته بودم؟ گفتم!

و در این میانه پس از این همه مویی که در سر سفید شده به چنین دغدغه ای رسیدن شاهکاری می توانسته باشد لابد! من دغدغه ی انسان دارم. برای اولین بار در  زندگی بی آنکه نام کوچه ای در حوالی زیستنم ٬نام شهیدی  ٬ یا مفهومی آسمانی ٬ یا گلی یا درختی باشد .آرام آرام بی ردی از علم دغدغه ی انسانی را دارم که همه ی شرافتش در هیچ نام شریفی نیست جز کلمه ی متبرکه ی "رنج" .

 

 

نمی دانم کم کم به دام کلمات  می افتم یا پیر می شوم یا آینه ام خشت می شود یا دردم بیشتر است؟!

این جمله را می خوانم و می دانم... 

 

' Et tu Brute!'

'تو هم بروتوس؟'

 

 

...he could swear he had not wasted a minute  of it…not a minute wasted and yet here it was already May! If he lived to the Biblical three score and ten, which was all he ever allowed himself in his calculations , he had before him only nine more Mays. Only nine more Mays out of all eternity ,…

 

دیروز اولین امتحانم بود. خیلی آدم استرسی نیستم اما بیست دقیقه به امتحان یکهو سر دردم آغاز شد. با حالت تهوع  خیلی ناجوری .بعد که برگشتم خانه باز بدتر و بدتر شد. تا شب که دیگر ناچار شدم مسکن بخورم و همه ی بعد از ظهر دیروز را از دست دادم. امروز هم بک گراند همه ی زندگی  ام سر درد خفیف اما با وجودی ست که هست. خیلی  مهم نیست. خوب می شود. اما بهانه ای شده برای اینکه به این فکر کنم که بعضی آدم ها که دردی دارند چقدر بزرگند ٬ درد را مال خودشان می کنند با درد همنشین می شوند می خوابند بیدار می شوند دوست می شوند زندگی می کنند و می میرند

 

و تو نمی فهمی!

The  limits of my language means the limits of my world.

wittgenstein.

فرقی نمی کند که روز باشد یا شب

زن باشی کودک یا مرد

مسلمان باشی یا یهودی

سیاه باشی یا سفید

پاک باشی یا گنه آلوده

آدم باشی یا مرغ

درخت باشی یا سنگ

بمب که ببارد از آسمان

خشک و تر با هم می سوزد!

داشتم یک فیلم  روسی می دیدم از شبکه چهار از مجموعه فیلم های سینما اقتباس به نام ۱۲. خوب بود. خیلی!

در صحنه ای از فیلم پرنده ای در ساختمان گیر افتاده. یک شب سرد زمستان. مرد پنجره ها را باز می کند و خطاب به پرنده می گوید": پنجره ها بازه. می تونی بمونی یا می تونی بری. خودت باید تصمیم بگیری و این بزرگترین چیزیه که داری!"

خیلی زیاد به رنگ فکر می کنم. سر فرصت حتما پستی درباره اش خواهم داشت اما تجربه ی ساده ای ست در زندگی من که دوست دارم در میانش بگذارم شاید به کار شما هم بیاید:

یکی از راههای بسیار ساده و در عین حال بسیار تاثیر گذار در شناخت رنگ و به تدریج اندیشید ن به آن و بعد به کار بردنش در زندگی به عنوان یکی از نعمت های بی شمار خداوندی و فرصت های خوش رنگ زیستن این است که روی میزتان در لیوانی کریستال که نو ر را خوب رد کند ٬ مداد رنگی نگه دارید! گاهی حتی می توانید در زمان استراحتتان باهاش عین بچه گی ها بی هدف شکل های من در آوردی بکشید یا لحظاتی در نورهای مختلف بهشان نگاه کنید. خوش منظره است. حتی وقت هایی که کلافه اید کافیست اراده کنید و مداد هایتان را بتراشید. وقفه ی رنگارنگی ایجاد می شود در ذهن شما.

بعد خوب که خوشتان آمد به جان من دعا کنید!

چنانت دوست می دارم که وصلت دل نمی خواهم

کمال دوستی باشد مرا از دوست نگرفتن

مراد خسرو از شیرین کناری بود و آغوشی

محبت کار فرهاد است و کوه بیستون سفتن

 

 کمال دوستی خدا داند که جز این نیست  که من بودن کسی را از او نگیری!

و خدا خواست تو را کشته ببیند!

چکاچاک شمشیرها...

هیچ کس که نداند

تو که می دانی؟

آخر من شاعر ترینم...

ع ـ صالحی

من هوای خودم را گم کرده ام.

همه ی شعرها را هم!

هر آنکه فکر می کند همه ی میوه ها همانقدر زود می رسند که توت فرنگی٬ از انگور چیزی نمی فهمد!

 این جمله از حکیمی یونانی ست که دریکی از آثار فروم خوانده امش اما نام کامل کتاب را یادم نیست!

داشتم وبلاگ یکی از دوستانم را می خواندم. دو سال پیش که وبلاگم را بسته بودم وبلاگش را به من قرض داده بود.  آذر و دی ماهش را من نوشته ام. از خودمان خوشم آمد. خیلی.

... تو هم مومن نبودی

بر گلیم ما

و حتی

در حریم ما...

دلم به پاکی دامان غنچه می سوزد

که بلبلان همه مستند و باغبان تنهاست

این روزها در حال ترجمه ی متنی در حیطه ی الهیات هستم. راستش در تمام لحظه های ترجمه قلبم درگلویم ایستاده است. یک ترجمه ی اشتباه از یک لغت کلی انحراف است. 

از صبح فقط دارم تک تک آدم هایی را که اقدام به ترجمه ی متون مقدس کرده اند تحسین می کنم اینکه خوب بوده  کارشان یا نه بماند. مهم  داشتن شجاعت به سوی چنین کاری رفتن  است. توان روحی می خواهد.

دوست دارم از دوستان دعوت کنم بروند سینما آتش سبز را ببینند. خودم البته هنوز ندیده ام اما دیده ها و شنیده هایم از کارگردان اثر حاکی از آن است که انسان درست و خوش فکری ست و با توجه به اینکه فیلمش نه جواد رضویان دارد نه هم پایه های جواد رضویان را خیلی بفروش نخواهد بود. چه عیب دارد برویم یک فیلم فرهنگی ببینیم و بگذاریم کارگردانش کمتر ضرر کند؟ آن ادم هایی هم که  دغدغه ی فلسطین را دارند بدانند که درآمد چهارشنبه ی سینما برای کمک به فلسطین اختصاص داده شده. اما خدا وکیلی این روز را بروید جواد رضویان و خواستگار و اینها را ببینید. روز دیگر را بروید آتش سبز!

یکی از عکاسان محبوب من نصرا... کسرائیان است که اینروزها (تا ۱۶ دی) نمایشگاه عکسش در گالری دی برپاست. تجربه ی زیبایی شناسی خواهد بود برای هر کس که برود! لینک سایتش هم در وبلاگ من هست می توانید عکس هایش را ببینید و در یابید که کارهایش  آیا به سلیقه ی شما می خورد یا نه؟!

 

 

 پ ن: می دانم که ما ملت سیاست زده ای هستیم. اما کاش بیاموزیم که همه چیز را با عینک سیاست نبینیم. سیاست عین دزد کیف بنده پدر و مادر ندارد!

 

 

 

 

دلم می خواهد چند تایی  مرغ و خروس و اردک و خرگوش داشته باشم! البته هنوز به گوسفند و گاو فکر نکرده ام!

پ ن: من از همه ی این حیوانهایی که نام برده ام می ترسم. از نوک مرغ و چشم های خروس و خریت گوسفند و اندازه ی گاو. اما اگر بخواهم گاو و گوسفند هم داشته باشم ترجیح می دهم اسب داشته باشم. اسبم هم حتما باید سفید باشد!

 

گر بدینسان زیست باید پاک

من چه ناپاکم

اگر ننشانم از ایمان خود

چون کوه

یادگاری جاودانه بر تراز بی بقای خاک...

 

این هم دوباره دیدن بانو...

امروز به شدت احساس انسان معاصر را دارم.

هارولد پینتر مرده است و بین خودمان بازار حس تاسف و ذکر خیرش گرم است. راستش لحظه ای همه دلمان گرفته بود وقتی از مرگش حرف می زدیم انگار که کسی را از دست داده ایم که می دانیم برای همیشه رفته است. واقعا هم همینطور است بخشی از درک ادبی مان از انسان معاصر را مدیون نوشته های او هستیم. بعضی واژه ها هستند در ادبیان که برند کسی هستند برند پینتر برای من room است.

دیشب نیمه شب خوابیدم و از شش صبح هم بیدار بودم. فاصله ی در دانشگاه تا دانشکده فقط به این فکر می کردم که سرما به من اکتاسی می دهد . مرا به وجد می آورد از اپیفنی های این روزهای من بود. بعد هی که از صبح دورتر می شدم و هی که خورشید بالاتر می آمد شعفم کمتر می شد .حوالی یک که بر می گشتم  خانه دقیقا با چشم های بسته را ه می رفتم. تمام دیروز را یا روی نوت بوک خم بوده یا سالینجر می خوانده ام. چرا سیمور خودش را کشت؟ جواب من بدیهی ست : پس میخواستی چه کار کند؟ و مساله این بود که نمی شد این را در یک لکچر به مردمی که هنوز از مرگ پینتر دلشان داغ است تحویل داد. بعد سر راه می روم بقالی و خرید می کنم. فقط دو هزار پانصد در جیبم بود و خریدم شد سه و سیصد. قبلش گوجه خریده بودم که باید هزار و دویست می شد اما به رسم معمول میوه فروشی ها که دیگر فوت آبم کمی بیشتر شد و شد هزار و هفتصد. بعد در بقالی پول کم آوردم . نوشابه را پس دادم و از حجم خیار شورها کاستم. همه ی این کارها اولین بار بود.

در خانه عملا افتادم  و آنقدر با ذهنم روی لکچر هایم تمرکز کردده بودم که امروز که دلیورشان کردم یادم افتاد که خسته ام. چند سال است. بعد یاد مهندس مداح افتادم و یکراست یاد پدر بزرگم افتادم و آنقدر دلم  برایش تنگ شد که فکر کردم بعد از مرگ حتما می بینمش. پدر بزرگم شیفته ی امام حسین بود و نمی دانم اگر به او درباره مهندس روضه خوان می گفتیم چه عکس العملی نشان می داد. می خندید لابد. به نزدیک ترین دوستم زنگ می زنم و جوابش دقیقا این است  اوضاعم خیلی در به دره! و من یک ساعتی به صرف های مختلف فعل ها به کاربرد های مختلف فعل ها و از همه مهمتر به اصطلاح جدید در به در بودن اوضاع فکر می کنم. سر شب هم کسی از نحو جمله هایم ایراد می گیرد.  

از آن ناجورتر فیلم بانو را یک هم کلاسی برایم آورده و من یکهو یادم آمد که سال هفتاد و شش آن را در سینما دیده ام و  برای اولین بار می شمارم که یازده سال گذشته و من چقدر خسته هستم. این فیلم را شش بار دیده ام و امشب با خودم قرار گذاشته ام دو باره ببینمش و راستش می دانم که حتما فرق کرده ام و نمیدانم چقدر و این کمی ترس دارد. وقتی با خودت در گذشته و حال روبرو می شوی.

پینتر مرده  سیمور مرده پدر بزرگم مرده سال هفتاد و شش مرده و من انسان معاصر قرن بیست و یکم هستم!

پ ن :  پیشنهاد شده نام این نوشته پینتر و خیار شور باشد.

 

امروز نکته ای که خیلی برام جالب بود آگهی های مربوط به مراسم ایام محرم بود که اینجا و آنجا خود نمایی می کرد.مثل تبلیغات کالا ی مصرفی بود.که هر چه پر زرق و برق تر و جلب توجه کننده تر بهتر.  پر از القاب و عناوینی نظیر کربلایی و حاجی و شیخ و این حرف ها با رنگ متمایز خصوصا واژه کربلایی ! اما از همه شان جالب تر آگهی بود به این ترتیب: مداح: مهندس  حاج شیخ ..........!

چیزهای فراوانی گم شده است و باور نمی کنم که تصادفی باشد!

 

 

"پدر چرا مرا آفریدی؟"

روزهاست که این جمله را در ذهن دارم و یادم نمی آید از کجاست. هر چقدر ذهنم را جستجو می کنم گوینده اش را به خاطر نمی آورم. نام تمام دوستانم را که ارجاعات انجیلی زیاد به کار می برند  یا شیفته ی مسیحند را به خاطر می آورم و این جمله را لابلای ارجاعات "پدر" شمولشان نمی یابم.

بعد یکهو وسط دون جووان* خواندن با خود می گویم: "پدر چرا مرا آفریدی؟" و در ذهنم جاری می شود که : فرانکنشتاین*! مخلوق رو به  فرانکنشتاین می گوید : "پدر چرا مرا آفریدی؟ " او را کشته و در تاریکی گم می شود...

 

* لرد بایرون

* مری شلی ـقرن نوزده